Type and press Enter.

HARUKI MURAKAMI / PIERWSZA OSOBA LICZBY POJEDYNCZEJ

Jesienią na księgarnianych półkach zjawił się nowy Murakami, wiedziony starymi sentymentami (kilka lat temu zupełnie porwało mnie jego pisanie), ruszyłem na zakupy, przekonać się, jak tam się sprawy na dalekim wschodzie mają, z lekturą się nie spieszyłem, w końcu mogę jednak zdać relację z tego spotkania. Murakami zatrzymuje się przy ...

Italo Calvino / Po co czytać klasyków

Już w tytułowym eseju padają słowa: „[…] żadna książka, która mówi o innej książce, nie mówi więcej niż książka, o którą chodzi.” To motto stanowi dla Calvino punkt wyjścia do nieustającej pochwały skrajnie indywidualistycznej hermeneutyki, którą włoski pisarz z powodzeniem uprawia w kolejnych tekstach, meandrując, popadając w dygresje, budując piramidy ...

BEZKRES PORANKA / MICHAŁ GOŁĘBIOWSKI

Już na pierwszych stronach swojej nowej książki Michał Gołębiowski utożsamia poezję z duchowością. Sięga do słów Ewangelii, w których nader często słyszymy polecenia „przyjrzyjcie się”, „trwajcie”, „czuwajcie” – postawa trwania w wierze, ta modlitewna kontemplacja, wszystkie uniesienia, zachwyty i ekstazy, które później przez wieki przeżywać będą zastępy świętych, znajdują odbicie ...

Testament / Kazimierz Brandys / Miesiące 1982-1987

Z Brandysem – i poprzednim tomem „Miesięcy” – rozstałem się w momencie, gdy stan wojenny zaskoczył go podczas krótkiego zagranicznego wypadu, który w tych okolicznościach z przymusu się wydłuża, a ostatecznie okaże się bezterminowy. Pisarz nagle zostaje oderwany od ojczyzny, od znanych ludzi i miejsc, od bezpiecznego świata. Można obserwować ...

Czas i pamięć / W.G. Sebald / Austerlitz

Zdarzają się niekiedy, nader rzadko, książki, które podejmują popularny w literaturze temat, co więcej, które sięgają po często w odniesieniu do tego tematu stosowane chwyty, a jednak pozostają książkami osobnymi. Taką książką jest „Austerlitz”. Ta powieść to symfonia ulotności, w której niepochwytność, płynność życia i wszystkich jego akcydensów znajduje odbicie ...

Bram Stoker – Gość Draculi

„Gość Draculi” był prowokujący niemal natychmiast po wydaniu w 1914 r. I od tego czasu pozostaje wysoce kontrowersyjny - intrygował do około lat siedemdziesiątych, kiedy naukowcy osiągnęli pewien konsensus. Głównym powodem tej debaty jest pytanie, jaki był jej związek z powieścią z 1897 r. Istnieje wiele sposobów interpretacji: 1. Jako ...

Lew Tołstoj – Anna Karenina

… Opowieść o pokusie kobiety i zamianie jej cienia na wieczne piękno opowiedziana jest w znanym być może Tołstojowi poemacie austriackiego poety Nikolausa Lenau (1802-1850) zatytułowanym dość znamiennie "Anna". Anna z wiersza   podziwia swoje odzwierciedlone piękno w stawie, kiedy nadprzyrodzona postać pojawia się, by zaoferować swoje wieczne piękno w ...

Edith Wharton – Wiek niewinności

Była  już odnoszącą sukcesy powieściopisarką, kiedy w 1920 roku ukończyła Wiek Niewinności. Powieść, której akcja toczy się w społeczeństwie późnego XIX wieku w Nowym Jorku, rzeczywiście stała się bestsellerem i w następnym roku zdobyła nagrodę Pulitzera. Wharton była pierwszą kobietą, która otrzymała ten wielki literacki zaszczyt. Powieść jest nostalgiczna i ...

Ihara Saikaku / Żywot kobiety swawolnej

Pierwsze strony tej intrygującej książki zapowiadają miks powiastki oświeceniowej z powieścią szkatułkową, by dość szybko zastygnąć w formę bliską powieści epizodycznej. Przede wszystkim okazuje się jednak „Żywot kobiety swawolnej” – zapewne odrobinę mimowolnie – wykładem z bardzo zaawansowanego i bardzo skomplikowanego systemu seksualnego wyzysku kobiet – nader często niezwykle młodych ...

William Shakespeare – Otello

Otello (1604) był często uważany za najbardziej bolesną z tragedii Szekspira. Upadek dumnego, dostojnego mężczyzny, morderstwo pełnej wdzięku, kochającej kobiety i nierozsądna nienawiść do złoczyńcy wywoływały strach i litość wśród publiczności przez wieki. Jeśli brakuje mu kosmicznej wielkości niektórych innych szanowanych dramatów Szekspira, Otello ma jednak moc, która jest być ...

Goszcząc Wolanda i jego świtę / Bułhakow / Mistrz i Małgorzata

W minionym tygodniu dałam się opętać diabłu. Siły nieczyste zawitały do mej świadomości, opętały nieświadomość, zaburzyły superego. Budziłam się, niczego nie podejrzewając, gdy nagle słowo Asasello wpełzało do mojego mózgu – nie bardzo wiadomo którędy – stając się pierwszym słowem pomyślanym od rana. Wraz ze słowem przybywał on sam – ...

Edgar Allan Poe – Zagłada domu Usherów

Opowiadanie "Zagłada domu Usherów",napisane przez Edgara Allana Poe w 1839 roku, jest uważane za wczesny i najwyższy przykład gotyckiej opowieści o horrorze, chociaż Poe przypisał termin „arabeska” do tego i innych podobnych dzieł, termin, który według niego najlepiej opisywał kwiecistą, ozdobną prozę. Opierając się na nadprzyrodzonych teatrach, które krytycy interpretowali ...

Muszę tego wszystkiego szukać

Muszę tego wszystkiego szukać, ponieważ zapominam. A pojawiało się wiele stron wcześniej, na kartkach innych książek. Różnie nazywane. Georgi Gospodinow nazywał to fizyką smutku w książce, która była powszechnym spisem niepowodzeń i kapsułą czasu dla przyszłych pokoleń. Marek Bieńczyk dał podtytuł „o tych, co nigdy nie odnajdą straty”, który mówi ...

Lektury uzupełniające # 54 Pisarki. Odsłona jedenasta.

Autor: Herta Müller; książka: Huśtawka oddechu W styczniu 1945 roku Józef Stalin deportował wszystkich rumuńskich Niemców między 17 a 45 rokiem życia do Związku Radzieckiego. Mieli ponieść odpowiedzialność za II wojnę światową i pracować przy odbudowie ZSRR. Koniec wojny nie zmienił ich losu. Huśtawka oddechu to książka o obozie pracy ...

Homer – Iliada

Wydaje się oczywiste, że mitologie Iliady przedstawiają wojnę w sposób podkreślający chwałę i bagatelizujący niezaprzeczalny horror takich wydarzeń. W istocie każda opowieść przedstawiająca bogów swobodnie wchodzących w interakcje ze śmiertelnikami musi zostać uznana za mit. Przywołując wydarzenie, które miało miejsce pięć wieków wcześniej, bez pisemnych zapisów, Homer opiera się na ...

APOKRYFY POLSKIE O ŚWIĘTYCH I CZARTACH, XSIĘGA SIODMA / CO MYŚLĄ DIABLI O MUZYCE KOŚCIELNEJ

Prawdą jest ogólnie znaną i przez licznych świadków w niebie i na ziemi potwierdzoną, że kto śpiewa, ten modli się dwa razy, a jak kto śpiewa ładnie, to nawet i trzy razy albo i więcej, bo raz, że w niebie milej takiego słyszeć, a dwa, że i ludzie modlą się ...

Alexandre Dumas (fils) – Dama kameliowa

Zaczęło się od spojrzenia. Przelotne spojrzenie w paryskim teatrze. Następnie spotkanie stało się historią miłosną. To była namiętność, która zakończyła się łzami, pozostawiając rozpacz zamienioną w powieść. W 1844 roku, w wieku 21 lat, Alexandre Dumas Syn poznał Marie Duplessis. Chciał zostać pisarzem, ona była już znaną kurtyzaną. Ich związek ...

APOKRYFY POLSKIE O ŚWIĘTYCH I CZARTACH, XSIĘGA SZÓSTA / ŚWIĘTY MAREK EWANGELISTA

A Pan Jezus siedzi w niebie i skarg wszystkich cierpliwie słucha. Skarg zaś do nieba unosi się tyle, że aż uszy rozboleć mogą, więc gdy brzmią za głośno, wysyła Zbawiciel na ziemię posłów swoich, coby narzekania wszystkie skrzętnie w księgach spisywali i do nieba przynosili. I nikt w tych poselstwach ...

DO GWIAZD / O TYM, JAK SANDERSON ZAMIENIŁ CZARY NA LASERY I CZY BYŁO WARTO

W życiu każdego cnotliwego człowieka przychodzi taki moment, w którym musi oddać się fantazjowaniu, odegrać w głowie role, na które współczesny, nudny świat zwyczajnie nie pozwala. Inaczej biegał będzie po krzakach w przykrótkim stroju i z kijem w ręku zwalczał wszystkie objawy bezprawia. Jako że samosądy to rzecz raczej niedobra, ...

Andrzej Sapkowski / Ostatnie życzenie / Miecz przeznaczenia

Po wielu latach zapragnąłem wrócić do wiedźmińskiej sagi. Nie ukrywam, że stało się to również pod wpływem serialu (produkcji zagranicznej). Stan posiadania samej sagi musiałem sobie odtworzyć, bo jakaś życzliwa dusza, której twarz i personalia giną w mroku historii, raczyła jej niektóre tomy pożyczyć i przywłaszczyć. Życzę zatem tej duszy, ...

Lektury uzupełniające #53 Światy najpiękniejsze

autor: Dan Simmons; książki: Ilion, Olimp „…złoto kotły, kilimy i trójnogi, chitony świetne, i peplosy, wszystko …”*   Dan Simmons z pewnością nie boi się nadmiaru, światy rozpościera w tomach bardzo obszernych. Jego dwie fantastyczne sagi to dodatkowo cykle: Hyperion, czterotomowy, i dwutomowy Illion/Olimp. Dzisiaj będzie o tym drugim uniwersum, ...

Bardzo krótko / Dezső Kosztolányi / Dom kłamczuchów

Nie jest to książka, która przesuwałaby granice literatury. I całe szczęście. Kosztolányi ma za to klasę, ma styl i ma wnikliwy wgląd we wnętrze ludzkie, szczególnie jeśli wnętrze to wyłożone jest materiałem nieco delikatniejszym od tego, który przewiduje norma. Tymczasem taki materiał może się również trafić we wnętrzu, którego nie ...

Walter Scott – Narzeczona z Lammermoor

Wkład Sir Waltera Scotta w dziedzinie literatury był wyjątkowym osiągnięciem niezrównanego kunsztu w dziedzinie pisania powieści. Powieść historyczna znalazła rzadkiego towarzysza w osobie Scotta, którego wybitna wyobraźnia dała początek opowieściom o niezliczonych odcieniach przeplatanych postaciami o różnych wymiarach. Magia pióra Scotta kończy prozaiczne fragmenty historii poetyckim urokiem romansu. Sztuka Scotta ...

Washington Irving – Diabeł i Tom Walker

Najsłynniejszy horror Irvinga - taki, który nie usprawiedliwia swojego nadprzyrodzonego charakteru - pochodzi, jak większość jego arcydzieł, z niemieckiej tradycji. W tym przypadku jest to historia doktora Fausta. Desperacko żądny wiedzy, ten pseudo-historyczny alchemik miał sprzedać swoją duszę Diabłu w zamian za mądrość, wiedzę i magiczne zdolności. Zgodnie z tradycjami ...

APOKRYFY POLSKIE O ŚWIĘTYCH I CZARTACH, XSIĘGA PIĄTA / ŚWIĘTY MARCIN

A święty Marcin raz do roku na koń wsiada i jedzie do Poznania po rogale i w Poznaniu i okolicach ludzie potem chodzą bogate, piękne płaszcze noszą, na pięknych koniach jeżdżą, dobrze im się wiedzie, gdy takiego patrona mają. I szykuje się święty przez rok cały, najlepsze niebieskie konie wybiera ...

RADEK RAK / BAŚŃ O WĘŻOWYM SERCU

W niedzielę, kilka minut po pierwszej w nocy dosłuchałem do końca nową książkę Radka Raka, przed snem postanowiłem jeszcze poczytać o niej w sieci, a tam wieści o nagrodzie Nike, którą Baśń o wężowym sercu właśnie zgarnęła! Siedzę więc cały poniedziałek i się głowię: jak teraz napisać o niej tekst, ...

Oscar Wilde – Słowik i Róża

Początek opowieści zabiera nas na jasną łąkę, gdzie Student jest smutny z powodu swojej nieszczęśliwej miłości: niebawem ma się odbyć bal a dziewczyna, którą Student kocha, nie chce iść z nim, dopóki nie przyniesie jej czerwonej róży. Tak, problem polega na tym, że w ogrodzie Studenta nie ma czerwonych róż, ...

APOKRYFY ŚWIĘTYCH I CZARTÓW POLSKICH, XSIĘGA CZWARTA / ŚWIĘTY ANTONI

A Antoni Padewski to jest święty, co to nigdy spokoju mieć nie może i na jednym miejscu nie spocznie, bo ktoś zawsze gdzieś coś gubi i ktoś gdzieś zawsze o pomoc w poszukiwaniach woła, jest więc święty w ciągłej podróży, zawsze dokądś idzie, zawsze czegoś szuka, zawsze komuś pomaga. Gubi ...

Katedra Marii Panny w Paryżu / Victor Hugo

Pomysł powieści „ Katedra Marii Panny w Paryżu ” narodził się u Hugo na początku lat dwudziestych i ostatecznie ukształtował się w połowie 1828 roku. Warunkiem stworzenia dzieła epokowego były naturalne procesy kulturowe, które zachodziły we Francji: popularność w literaturze historycznej tematyki, odwoływanie się pisarzy do romantycznej atmosfery średniowiecza, i ...

APOKRYFY ŚWIĘTYCH I CZARTÓW POLSKICH, XSIĘGA TRZECIA / DIABEŁ SPOD NIEBA

Różne rzeczy się widziało, wędrując po tej krainie polskiej. Raz w jednej wsi, ale to było dawno, już niewielu pamięta, żył chłop Diabłem spode Nieba zwanym. Ród jego zamieszkiwał Kraków, a gadano, że on sam nauki pobierał i w Wittenberdze i w inszych europejskich miastach, gdzie po łacinie mówili, bo polskiego ...

APOKRYFY ŚWIĘTYCH I CZARTÓW POLSKICH, XSIĘGA WTÓRA / ŚWIĘTY BRAT ALBERT

A święty brat Albert, co to patronem jest od chleba, ręce ma zawsze pełne roboty. Rozdawać chleb głodnym jest jemu mało, święty chce więcej dobra, idzie więc do Pana Jezusa i prosi go o pozwolenia i błogosławieństwa, żeby mógł na pole iść i zasiewu pilnować, żeby zboże na mąkę piękne ...